Inleiding
Rotterdam is een van de belangrijkste steden in Nederland, gelegen aan de Rijnmond, waarvan het stadsgebied al sinds 1918 samenwerkt met de nabije provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant. De naam “Holland” refereert niet alleen aan de zuidoostelijke Nederlandse provincie Zuid-Holland, maar ook vaak informeel aan heel Nederland of bepaalde delen ervan.
Historische context
De stedengemeenschap rondom Rotterdam ontstond in 1818 toen de vijf eilanden van het eiland IJsselmonde met het land verbonden werden door middel van een dijkkanaal. Hierdoor was het mogelijk om de Rijnverbinding uit te breiden en zo werd er handels- en commercieel verkeer casino tussen Rotterdam, Antwerpen (België) en Duitsland gestimuleerd.
Deze gelegenheid leidde ertoe dat in de late negentiende eeuw een aantal van de belangrijkste Europese havens samenkwamen en de wederopbouw van de stedelijke gebieden rondom Rotterdam begon. Het was voorheen het bestuurlijke centrum van Zuid-Holland, maar na de Tweede Wereldoorlog verlegde het bestuurlijk hart zich meer naar Den Haag.
Stads- en provinciefuncties
Rotterdam is niet alleen een belangrijke havenstad in de wereld. Het heeft ook tal van andere stedelijke functies waardoor het sterk verbonden zit met de regio Zuid-Holland. De stad Rotterdam speelt namelijk een centrale rol in de economische ontwikkeling van Nederland en biedt daarnaast ruim 320.000 studenten een woning, onderdak voor talloze bedrijven en organisaties. Daarbij is er ook sprake van een duidelijke concentratie aan universitaire instellingen.
In Zuid-Holland hebben verschillende steden een bepaalde specialisatie of identiteit; Rotterdam heeft de functie van havenstad, in Den Haag gevestigd zet het bestuurlijk hart van Nederland en is tevens een belangrijke centrale locatie voor overheidsinstanties. Voorts geeft Zaan op de rand van het noorden van de provincie Zuid-Holland met zijn ontelbare historische windmolens aanzien.
Economische bedrijvigheid
De Rotterdamse haven is tevens een belangrijk industriecluster, waarbij speciaal een blik geworpen kan worden op de chemisch-industriële sector. Verder bestaat er voornamelijk sprake van commerciële en industriële activiteiten die met de internationale handel zijn verbonden.
Een belangrijke impuls is gekomen door de havenontwikkeling in Rotterdam, waarin zich sindsdien een concentratie aan bedrijven heeft gevormd. De omvang van deze haven wordt bepaald op basis van het aantal container- en tankerschip dat hier aankomt; voor 2014 stond dit nog steeds goed boven de internationale gemiddelden.
In Rotterdam is sprake van een zeer grootschalige ontwikkeling: tot slot, in zowel economisch als architectonisch opzicht, vindt er ook het herstel plaats van een vooroorlogse bestemming aan de voormalige haven. Het stadsontwerp uit de jaren 30 wordt steeds duidelijker zichtbaar. Vanaf 1934 werd Rotterdam grotendeels herbouwd na de grote brand in 1933 en kreeg het zijn huidige vorm, maar dat was uiteindelijk slechts een klein moment op weg naar deze toekomst die Nederland wacht.
Fiscaal beleid
Met de komst van nieuwe ontwikkelingen heeft ook de fiscale situatie veranderingen ondergaan. Het fiscale beleid is doorheen de tijd aangepast aan nieuwe situaties en behoeften. Een zogenoemde ‘havenprovincie’ of in het Nederlands “havencoherentie” waarin lokale overheden hun belasting-inkomsten samen met een gebiedsgebonden besteding voor bedrijfsterreinen beschikbaar stellen, maakte deel uit van de herziening die in 2006 is doorgevoerd.
In het kader van deze ontwikkelingen zijn ook fiscale regelingen toegepast, die het beleggen of investeren in Rotterdam en Zuid-Holland aantrekkelijker maken voor bedrijven. Met name de ‘havenwinst’ (belastingvermindering) was hiervoor een belangrijk onderdeel.
Menselijke ontwikkeling
Er is sprake van een sterke concentratie aan opleidings- en academische instellingen in Rotterdam en omgeving. Naast het Erasmus MC en de Hogeschool Inholland beschikt Rotterdam over twee universiteiten: Erasmus Universiteit Rotterdam en Tilburg University met kampus in IJsselstein.
Naar verwachting zullen deze opleidings-activiteiten tot meer aantrekkende arbeidskrachten leiden, waardoor de bevolkingsontwikkeling gestimuleerd zal worden. De geografische locatie van Rotterdam is tevens een grote sterkte ten opzichte van andere concurrerende woonplaatsen in het land en maakt die aantrekkelijk voor werkgevers.
Het levert ook mogelijkheden om deze bestaande en toekomstige ontwikkelingen met elkaar te combineren. Uiteindelijk zijn er talloze plannen, projecten of doelstellingen in Nederland welke op de lange termijn zullen bijdragen aan economische ontwikkeling.
Conclusie
Holland Rotterdam bestrijkt niet alleen een geografisch gebied van 14.000 km2 met ruim 6 miljoen inwoners, maar heeft ook verschillende typetjes ondernemingen en industriën die sterk samenhangend zijn door middel van regionale beleidsvorming.
Door de jaren heen is er sprake gekomen van veranderingen zoals beantwoord aan een dynamisch proces op basis van de historische, economische en sociaal-culturele ontwikkelingen. De combinatie van deze factoren heeft ertoe geleid dat de stad Rotterdam voorheen steeds duidelijker zichtbaar wordt als een belangrijk bestanddeel in de Nederlandse stedengemeenschap.
Tot slot, naast de economische en industriële ontwikkelingen worden ook sociale en culturele projecten genoemd die door de jaren heen tot stand zijn gekomen.